Aansprakelijkheid bij onrechtmatig gedrag

Bij onrechtmatig gedrag of een onrechtmatige daad is er gehandeld in strijd met de wet. Maar onrechtmatig gedrag kan ook betekenen dat er ongeschreven normen overschreden zijn. In dat geval is er sprake van onbehoorlijk gedrag, gedrag ‘dat niet zo hoort’, en dat tot schade leidt. Bijvoorbeeld als je door rood rijdt en een aanrijding veroorzaakt.

Wat is onrechtmatig gedrag?

Het veroorzaken van een verkeersongeval is bijvoorbeeld een specifieke vorm van onrechtmatig gedrag. Maar ook het toebrengen van letsel door hufterig gedrag of door geweld zijn vormen van onrechtmatig gedrag. Bij de beoordeling van de vraag of onbehoorlijk gedrag leidt tot aansprakelijkheid spelen de maatschappelijke normen en waarden een belangrijke rol.

Onrechtmatige nalating

Onrechtmatig gedrag kan iets zijn wat je doet, maar ook wat je juist niet doet. Bijvoorbeeld als je niet ingrijpt in een levensbedreigende of gevaarlijke situatie. Of als je een fietser aanrijdt en die in hulpeloze toestand achterlaat. Wanneer wél ingrijpen geboden is of wanneer het wél handelen geen onevenredige risico’s (voor degene die ingrijpt) met zich brengt, kan er sprake zijn van onrechtmatig nalaten. De grens of nalaten onrechtmatig is of niet, is niet altijd eenvoudig te trekken.


Voorbeelden van onrechtmatig gedrag

  • Je rijdt door een rood verkeerslicht. Daardoor veroorzaak je een aanrijding. Dit is onrechtmatig gedrag waarvoor je ook aansprakelijk bent.

  • Een restauranthouder heeft zijn pand onvoldoende veilig ingericht. Dit is in strijd met de wettelijke veiligheidsvoorschriften. Als er brand uitbreekt in het restaurant kunnen zijn klanten het pand niet tijdig verlaten. De restauranthouder heeft ten opzichte van zijn klanten onrechtmatig gehandeld en is voor hun schade aansprakelijk.

Aansprakelijkheid vaststellen

Of gesproken kan worden van onrechtmatig gedrag, en of dat ook leidt tot aansprakelijkheid, is een juridische vraag waarbij allerlei afwegingen een rol spelen. Het feit je schade lijdt door het toedoen van een ander is niet voldoende. Er moet meer aan de hand zijn om van aansprakelijkheid te kunnen spreken. Alle factoren en omstandigheden worden daarbij meegewogen. Zoals de sfeer en omstandigheden waarin een bepaalde activiteit plaatsvindt en er schade ontstaat. Daarbij wordt ook rekening gehouden met jouw eigen oplettendheid en verantwoordelijkheid bij bepaalde activiteiten. In die gevallen waarin letsel ontstaat als gevolg van gedrag dat niet onrechtmatig is, zul je als slachtoffer zelf de schade moeten dragen.

Ingewikkeld juridisch gebied

De wet- en regelgeving en rechtspraak met betrekking tot de onrechtmatige daad is zeer omvangrijk. Zelfs voor juristen is dit gebied bepaald niet altijd even makkelijk. Omdat er zoveel haken en ogen aan zitten staan op deze pagina alleen de hoofdlijnen van aansprakelijkheid bij onrechtmatig gedrag vermeld.


Anderen bekeken ook


  • Deel deze pagina: